dna-test

Pagina:
  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. ...
  7. 10
  • Nieuwe DNA-test voor behandeling eierstokkanker

    Goed nieuws voor vrouwen met eierstokkanker. Er is een nieuwe DNA-test die sneller helpt bij de behandeling en sneller duidelijkheid geeft over aanleg voor ontwikkeling van kanker in de familie.

    Naar schatting heeft 10 tot 20 procent van de vrouwen met eierstokkanker een mutatie in een BRCA-gen. Met de nieuwe DNA-test die gedaan wordt in de tumor kunnen twee keer zo veel BRCA-mutaties gevonden worden als bij de gangbare test in bloed.

    Onderzoekers van het Radboudumc schrijven dit in Journal of the National Cancer Institute. Dankzij de nieuwe test profiteren patiënten mogelijk sneller van nieuwe medicijnen. Ziekenhuizen in Oost-Nederland maken al gebruik van de nieuwe test.

    Nieuwe PARPi-behandeling bij mutaties BRCA-gen

    De dragers van de mutaties in het BRCA-gen kunnen dankzij de nieuwe test baat hebben bij de nieuwe PARPi-behandeling. Voor die nieuwe behandeling is opsporing van de BRCA-mutaties nodig. Voorheen gebeurde dat met bloedtesten, maar die pikken alleen de erfelijke variant hiervan op. De erfelijke mutaties worden doorgegeven van ouder op kind en zijn terug te vinden in het hele lichaam. De niet-erfelijke mutaties worden echter niet gevonden met een bloedtest, maar wel met de DNA-test. Naar schatting geldt dit voor een kwart tot de helft van de patiënten.

    Nieuwe effectieve DNA-test

    Onderzoekers van het Radboudumc onder leiding van hoogleraar Moleculaire Tumorgenetica Marjolijn Ligtenberg ontwikkelden de nieuwe test, die het DNA analyseert in de tumorcellen die worden afgenomen bij de diagnose van kanker. Dankzij de test kan er een efficiënter diagnostisch traject gedaan worden, waarin eierstokkanker direct na diagnose getest wordt op BRCA-mutaties. De bloedtest is niet langer nodig en het is direct duidelijk of
    of de patiënt wel of niet in aanmerking komt voor de PARPi-behandeling.

    Hoe werkt de PARPi-behandeling?

    Ons DNA is voortdurend onderhevig aan verval. Gelukkig zijn onze cellen voorzien van gereedschap voor de reparatie van ons DNA. Werkt een van de BRCA-genen niet goed meer als gevolg van een mutatie, dan wordt de beschadigd DNA niet goed meer gerepareerd. Dit kan leiden tot verschillende vormen van kanker. Zijn de genen te zwaar beschadigd, dan blijft er zoveel DNA ongerepareerd dat de cel sterft. De PARPi-behandeling maakt gebruik van dit mechanisme, eigenlijk door het DNA zo te beschadigen dat cellen stuk gaan. Het PARP-eiwit wordt geremd, wat zorgt voor specifieke beschadigingen van het DNA. Daardoor kan in cellen met een mutatie in een BRCA-gen de DNA-schade niet worden gerepareerd. De overmaat aan DNA-schade wordt de kankercel dan fataal.

    Nieuwe aanpak

    Het diagnostisch traject waarbij gebruikgemaakt wordt van de nieuwe DNA-test is momenteel standaard praktijk in de ziekenhuizen in Zuidoost-Nederland die eierstokkanker opereren. De bedoeling is dat deze aanpak in heel Nederland ingevoerd wordt, zodat patiënten overal kunnen rekenen op dezelfde zorg.

  • DNA mogelijk ontstaan in afwezigheid van leven

    Onderzoekers hebben voor het eerst aangetoond dat DNA kan zijn ontstaan in de afwezigheid van leven. Dit zou betekenen dat de eerste levensvormen op aarde al beschikten over RNA én DNA.

    Tot nu toe werd aangenomen dat de eerste levensvormen alleen gebaseerd waren op RNA, en geleidelijk evolueerden tot levensvormen die DNA konden maken en gebruiken. Dit wordt de ‘RNA World-hypothese’ genoemd, maar deze theorie is dus waarschijnlijk verkeerd.

    Wat is RNA?

    RNA is een afkorting van Ribonucleïnezuur (in het Engels ribonucleic acid). Het lijkt sterk op DNA, maar heeft een paar verschillen. Zo is RNA bijvoorbeeld enkelstrengs, terwijl DNA een dubbele streng heeft. In de cel hebben RNA-moleculen verschillende functies rondom de eiwitsynthese.
    Wetenschappers dachten tot nu dat de eerste levensvormen gebaseerd waren op enkel RNA, omdat ze er maar niet in slaagden om om RNA in afwezigheid van door levensvormen geproduceerde enzymen om te zetten in DNA. Daar is nu dus, met een nieuw onderzoek verandering in gekomen.

    RNA World-hypothese wellicht niet langer houdbaar

    Onderzoeker Ramanarayanan Krishnamurthy en zijn team verkregen de eerste aanwijzingen dat de RNA World-hypothese waarschijnlijk niet klopt al in 2017. Ze vonden toen namelijk een stofje dat waarschijnlijk al op aarde voorkwam vóór er leven was. En dat stofje kan bouwblokken van RNA aan elkaar koppelen, zodat RNA-strengen ontstaan. Het stofje zou in theorie hetzelfde kunnen hebben gedaan met de bouwblokken van DNA en eiwitten.

    Meer onderzoek naar bouwblokken DNA

    Het nieuwe onderzoek gaat verder op deze studie en concentreert zich op het stofje thiouridine. Dit was waarschijnlijk al op aarde aanwezig voor de eerste levensvormen ontstonden en kan een voorloper geweest zijn van een van de bouwblokken waaruit het eerste RNA ontstond.

    Krishnamurthy en zijn team laten met hun nieuwe onderzoek zien dat ze thiouridine om kunnen zetten in een bouwblok van DNA, door middel van een paar chemische reacties die gemakkelijk op een levenloze aarde kunnen hebben plaatsgevonden.

    Ontstonden RNA en DNA gelijktijdig?

    Dankzij het experiment van Krishnamurthy is het helemaal niet meer zo’n gek idee dat DNA en RNA gelijktijdig ontstonden en beide door de eerste aardse levensvormen werden gebruikt. Misschien werden RNA en DNA zelfs met elkaar vermengd om de eerste genen te krijgen. Dat is goed mogelijk, omdat onderzoekers een levende bacterie hadden gemaakt uit een mix van RNA en DNA.

    Het blijft natuurlijk gissen, maar Krishnamurthy denkt dat NA en DNA al vroeg de strakke taakverdeling die ze vandaag de dag in alle cellen hebben, ontwikkelden.

  • DNA ontdekt met acht letters

    Synthetisch biologen hebben een nieuwe DNA-code ontdekt met acht letters in plaats van vier. Deze DNA-code wijkt volledig af van het aardse leven en vormt daarmee het bewijs dat ergens ver weg in het heelal wezens zouden kunnen rondlopen met zulk afwijkend DNA.

    Biologen voegen 4 nieuwe letters toe aan DNA

    Het normale DNA bestaat uit de letters A, C, G en T. Al het leven op aarde bestaat uit uit deze vier letters. De biologen zijn er nu in geslaagd om deze reeks uit te breiden met de letters S, B, Z en P. De nieuwe letters nemen dezelfde wenteltrap-structuur aan als normaal DNA. Dankzij de acht letters kan het dna meer informatie kwijt. Je kunt met acht letters immers meer woorden vormen dan met vier.
    De biologen noemen de nieuwe 8 letterige DNA string hachimoji-DNA (Japans voor acht letters) en het werkt compleet anders dan ons vertrouwde vier letterige DNA.

    Nieuwe DNA structuur zorgt mogelijk ook voor extra data opslag

    Synthetisch bioloog Steven Benner en zijn team van het biotechbedrijf Firebird Biomolecular Sciences in Florida, testte de exotische dna-code onder anderen door het in te bouwen in losse stukjes spinazie-dna in een reageerbuis. Een volgende stap in het onderzoek zou zijn om het ‘buitenaardse’ DNA in te brengen bij een bacterie om te zien of het dan ook overeind blijft. De wetenschappers denken dat het systeem mogelijk nuttig is om informatie op te slaan in een soort ‘natte’ computer. De flexibiliteit en informatiedichtheid is namelijk veel groter dan gewone computergeheugens.

    Uitbreiding van het DNA

    Bij vrijwel alle levende wezens zit de genetische informatie opgesloten in het DNA-molecuul, de dubbele helix die zich in elke celkern bevindt. Deze dubbele spiraal bevat eindeloze reeksen van vier verschillende nucleotiden: A, C, G en T. Een A in de ene streng bindt altijd aan een T in de andere streng. Zo werkt het ook bij G en C. In het uitgebreide alfabet vormen S en B, en Z en P ook zulke baseparen.

    Niet het eerste onderzoek met onderaards DNA

    Het hachimoji-DNA is niet het eerste onaardse DNA. Twee jaar geleden presenteerden biologen al een E. coli-bacterie waarvan ze het DNA hadden uitgebreid met twee (weer andere) letters. Andere wetenschappers experimenteren met zaken als niet in de natuur voorkomende eiwitten en aminozuren. Die zijn misschien ooit nuttig om bijvoorbeeld nieuwe geneesmiddelen te ontdekken.

    Dan rest er nog de vraag waarom ons DNA maar vier letters heeft en waarom specifiek deze? Daarover denken wetenschappers dat de evolutie heeft gekozen voor de simpelste oplossing die goed genoeg was.

Pagina:
  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. ...
  7. 10